жиза
PDF ↗1 / 32
1 1 Алматы́ Ки́ев Бишке́к Ерева́н жиза жиза Xirhaxiya Виталий Павленко урок 1
2 2 приве́т ! privhyét! Avuxeni! как дела́ ? kak dzilá? Wena u njhani?Mi njhani? хорошо́ haraswó kahle я ya mina ты , а ты ? tы, a tы? wena, wena ke? ма́ма mama manana па́па papa tatana спаси́бо pasiba, spasiba inkomu э́то eta lexi, leyi кто ? kto? mani? что́ это ? swtó eta? I yini lexi? где ? gdzye? kwihi? да da ina нет , не nyet, nye e-e, a… уро́к urók dyondzo мо́жно ? moжna? Ndzi nga…? зна́ю , зна́ешь , знай ! znayu, znayisw, znay! ndza tiva,wena u tiva, tiva! учу́ , у́чишь , учи́ ! ucú, ucisw, ucí! ndza dyondza,wena u dyondza,dyondza! вы́йти vhыytsi ku huma 2
3 3 ру́сский ruski Xirhaxiya францу́зский frantsuski Xifurwa како́й ? kakóy? wihi? цвет tsvhyet muhlovo кра́сный , кра́сная , кра́сное krasni tshwuka жёлтый , жёлтая , жёлтое жоlti xitshopana спе́лый spyeli vupfile оди́н adzín 1 два dvha 2 три tri 3 бана́н banán banana авока́до avhakada (a ri cinci) avhokhado ма́нго manga (a ri cinci) mangu ру́чка , ру́чку rucka, rucku xitsalo кни́га , кни́гу kniga, knigu buku сего́дня sivhodnya, syonya namuntlha воскресе́нье vhaskrisyenye Sonto жа́рко жarka ka hisa пока́ ! paká! Sala kahle! 3
4 4 Как дела? Wena u njhani? — Приве́т , как дела́ ? — Privhyét, kak dzilá? — Хорошо́ , как дела́ ? — Haraswó, kak dzilá? — Хорошо́ . — Haraswó. — Я Вита́лий , а ты ? — Ya Vhitaliy, a tы? — Я Па́ша . — Ya Paswa. — Кто э́то ? — Kto eta? — Это Па́ша . — Eta Paswa. — А э́то кто ? Это Ли́ля ? — A eta kto? Eta Lilya? — Нет , э́то не Ли́ля , э́то Са́ша . — Nyet, eta nye Lilya, eta Saswa. — Приве́т , я Ли́ля . — Privhyét, ya Lilya. — Приве́т , а я Вита́лий . — Privhyét, a ya Vhitaliy. — Как дела́ ? — Kak dzilá? — Хорошо́ . Как дела́ ? — Haraswó. Kak dzilá? — Хорошо́ . — Haraswó. Ташке́нт 4
5 5 Кто это? I mani loyi? Loko u vitana munhu, susa xitwari xo hetelela: « Паш », « Лиль », « Саш »,« Виталь », « Володь », « пап », « мам ». — Саш , как дела́ ? — Sasw, kak dzilá? — Хорошо́ , Паме́л , как дела́ ? — Haraswó, Pamél, kak dzilá? — Хорошо́ . — Haraswó. — Мам , кто э́то ? — Mam, kto eta? — Это Ми́ша . — Eta Miswa. — Миш , приве́т , как дела́ ? — Misw, privhyét, kak dzilá? — Хорошо́ . — Haraswó. Ku vutisa leswaku xilo xi vitaniwa yini hi Xirhaxiya, xi kombe kutani u vutisa: — Паш , что́ это ? — Pasw, swtó eta? — Это ру́чка . — Eta rucka. — А э́то что ? — A eta swto? — Это ма́нго . — Eta manga. — Миш , что́ это ? — Misw, swtó eta? — Это авока́до . — Eta avhakada. — А э́то что ? — A eta swto? — Это бана́н . — Eta banán. — Это ма́нго ? — Eta manga? — Нет , э́то бана́н . — Nyet, eta banán. Tsundzuka: tirhisa « кто » eka vanhu, « что » eka swilo. 5
6 6 Можно? Ndzi nga…? Loko u lava xilo, xi kombele hi ku tirhisa rito ra Xirhaxiya « можно ». Rito leriu ri vulaka endzhaku ka « можно » ri nga ha cinca katsongo; milawu ya konaya tika. Loko u xi kumile, khensa munhu hi ku vula « спасибо ». — Мо́жно ру́чку ? — Moжna rucku? — Да . — Da. — Спаси́бо . — Pasiba. — Саш , мо́жно бана́н ? — Sasw, moжna banán? — Да . — Da. — Спаси́бо . — Pasiba. — Лиль , что́ это ? — Lili, swtó eta? — Это францу́зская кни́га . — Eta frantsuski kniga. — Мо́жно кни́гу ? — Moжna knigu? — Да . — Da. — Спаси́бо , Лиль . — Pasiba, Lili. Минск 6
7 7 Цвета Mihlovo U nga vutisa muhlovo wa xilo hi ku xi komba kutani u ku: « это какой цвет ?». — Это како́й цвет ? — Eta kakóy tsvhyet? — Кра́сный . — Krasni . u komba xin’wana — А э́та ру́чка — кра́сная ? — A eta rucka — krasni ? — Нет . — Nyet. u komba buku — Саш , э́то како́й цвет ? — Sasw, eta kakóy tsvhyet? — Жёлтый . — Жоlti . — Спаси́бо . А э́та кни́га — жёлтая ? — Pasiba. A eta kniga — жоlti ? — Нет , кра́сная . — Nyet, krasni . — Мо́жно кра́сную ру́чку ? — Moжna krasnu rucku? — Нет . — Nyet. — А мо́жно жёлтую ру́чку ? — A moжna жoltu rucku? — Да . — Da. — Спаси́бо , Паш . — Pasiba, Pasw. Vutisa vanhu lava nga ekusuhi na wena leswaku mihlovo yin’wana yi vitaniwayini. Tsala mavito ya yona hi ndlela leyi u ma twaka ha yona. 7
8 8 Песенка львёнка и черепахи Я на со́лнышке лежу́, Ya na sólnыswki liжú, Я на со́лнышко гляжу́, Ya na sólnыswka gliжú, Всё лежу́ и лежу́, Fsyo liжú i liжú, И на со́лнышко гляжу́. I na sólnыswka gliжú. Ndzi ganamile edyambyini,Ndzi languta xidyambyana,Ndza ha ganamile, ndza ha ganamile,Naswona ndzi languta xidyambyana. лежу́, лежи́т, лежи́! liжú, liжы́t, liжы́! ndzi ganamile, yena u ganamile, tshama u ganamile! гляжу́, гляди́т, гляди́! gliжú, glidzít, glidzí! ndza languta, yena u languta, languta! иду́, идёт, иди́! idú, idzyót, idzí! ndza famba, yena u famba, famba! плыву́, плывёт, плыви́! plыvhú, plыvhyót, plыvhí! ndza hlambela, yena u hlambela, hlambela! 8
9 9 Носоро́г-рог-рог идёт, Nasarók-rok-rok idzyót, Крокоди́л-дил-дил плывёт, Krakadzíl-dzil-dzil plыvhyót, То́лько я всё лежу́ Tólika ya fsyo liжú И на со́лнышко гляжу́. I na sólnыswka gliжú. Mhelembe ya famba,Ngwenya ya hlambela,Kambe mina ndza ha ganamileNaswona ndzi languta xidyambyana. Ря́дом львёночек лежи́т Ryadam livhyónacik liжы́t И уша́ми шевели́т, I uswami swыvhilít, То́лько я всё лежу́ Tólika ya fsyo liжú И на львёнка не гляжу́. I na livhyonka nye gliжú. Xinghalanyana xi ganamile etlhelo ka minaXi tshukatshukisa tindleve ta xona,Kambe mina ndza ha ganamileNaswona a ndzi languti xinghalana. пе́сня — пе́сенка pyesnya — pyésinka risimu — xisin'wana лев — львёнок — львёночек lyef — livhyonak — livhyónacik nghala — xinghalana — xinghalanyana со́лнце — со́лнышко sontsa — sólnыswka dyambu — xidyambyana носоро́г (нос + рог) nasarók (nos + rok) mhelembe (nhompfu + rimhondzo) 9
10 10 Где? Kwihi? — Паш , где Ми́ша ? — Pasw, gdzye Miswa? — Там . — Tam. — А где Са́ша ? — A gdzye Saswa? — Я не зна́ю . — Ya nye znayu. — Вита́ль , ты зна́ешь , где жёлтая кни́га ? — Vhitali, tы znayisw, gdzye жоlti kniga? — Нет . — Nyet. — А где кра́сная ру́чка ? — A gdzye krasni rucka? — Там . — Tam. — Вита́ль , ты зна́ешь ру́сский ? — Vhitali, tы znayisw ruski? — Да . Я ру́сский . А ты ? — Da. Ya ruski. A tы? — Нет , я не зна́ю . — Nyet, ya nye znayu. — Саш , ты зна́ешь тсо́нгу ? — Sasw, tы znayisw tsongu? — Нет . — Nyet. Ташке́нт 10
11 11 Что это? I yini lexi? — Где уро́к ру́сского ? — Gdzye urók rúskava? — Там . — Tam. — Мо́жно вы́йти ? — Moжna vhыytsi? — Да — Da — Что́ это ? — Swtó eta? — Это два ма́нго . — Eta dvha manga. — А э́то что ? — A eta swto? — Это три авока́до . — Eta tri avhakada. — Ма́нго жёлтое ? — Manga жоlti ? — Да . — Da. — А авока́до ? — A avhakada? — Нет . — Nyet. — Бана́н спе́лый ? — Banán spyeli? — Да . — Da. — А авока́до спе́лый ? — A avhakada spyeli? — Нет . — Nyet. Бу́два Лимассо́л 11
12 12 Учёба Dyondzo — Сего́дня ру́сский ? — Syonya ruski? — Да . — Da. — Сего́дня что ? — Syonya swto? — Воскресе́нье . — Vhaskrisyenye. — Уро́к францу́зского сего́дня ? — Urók frantsúskava syonya? — Нет . — Nyet. — Хорошо́ . Пока́ ! — Haraswó. Paká! — Я учу́ ру́сский . А ты ? — Ya ucú ruski. A tы? — А я учу́ францу́зский . — A ya ucú frantsuski. — Хорошо́ . — Haraswó. — Что ты у́чишь ? — Swto tы ucisw? — Я учу́ матема́тику . А ты что у́чишь ? — Ya ucú matsimátsiku. A tыswto ucisw? — А я учу́ биоло́гию . — A ya ucú bialógiyu. — Что ты у́чишь сего́дня ? Матема́тику ? — Swto tы ucisw syonya?Matsimátsiku? — Нет , сего́дня я учу́ геогра́фию . — Nyet, syonya ya ucú giagráfiyu. — А исто́рию ты у́чишь ? — A istóriyu tы ucisw? — Нет . — Nyet. — Сего́дня жа́рко . — Syonya жarka. — Да . — Da. — Как уро́к ру́сского ? — Kak urók rúskava? — Хорошо́ . — Haraswó. 12
13 13 Павлода́р Воркута́ Оде́сса Каза́нь 13
14 14 a a o o e e т t м m н n тома́т, анте́нна, мем, ма́ма, те́ма ( nhlokomhaka ) и i аниме́, ми́ни л l мета́лл, лимо́н, тала́нт, омле́т, атле́т, лими́т, менто́л к k, c океа́н, танк, клие́нт, клон, коа́ла, кана́л, матема́тика,кака́о, клик, кли́мат, кли́ника, конта́кт, коме́та,конте́нт, та́ктика, Атла́нтика Пиши́ по-ру́сски: Tiktok clan contact moment Telkom million continent Coca-Cola intellect б b бана́н, банк, бо́мба, блок, беко́н, нетбо́л, Нкамба́ко,бот, кеба́б, бале́т, балко́н, антибио́тик, бота́ника,таба́к Пиши́ по-ру́сски: baobab mamba combo 14
15 15 с s 1. тест, тост, босс, бокс, ко́смос 2. такси́, класс, систе́ма, баскетбо́л 3. ма́сса, ма́ска, сала́т, нос, ко́микс, скан, микс 4. Но́мса, Лесо́то, Скитлс 5. стати́стика, бала́нс, моски́т, сино́ним Пиши́ по-ру́сски: Oros text tennis Simba Mentos NikNaks atlas в v, vh, w – Eka Xirhaxiya hi na mpfumawulo wa “vh” ntsena. ки́ви, ла́ва, Вало́и, Нвами́тва, Нкованко́ва, се́рвис,ви́лла, сава́нна, ванили́н, оли́вки, моти́в, космона́вт(muhandzulampuka) Пиши́ по-ру́сски: oval Malawi Botswana vitamin Петербу́рг Петрозаво́дск Бра́йтон-Бич 15
16 16 https://www.nthavela.co.za/2026/09/20/secha-six-yi-hlula-hambi-swi-tika/ SECHA-SIX YI HLULA HAMBI SWI TIKA p → п n → н Secha-Six ya le wadi 18, emuga н ge н i wa ka Muyexe, yi e н dlile leswi н ga la н guteriwa н giki ku kuma xidlodlo xa Kha п u ya Meyara eka н tla н gu wa bolo ya mile н ge ya vava н u н a e н dzhaku ka ku hlula xi п a н o xa Dzi н gidzi н gi Brazil xa Wadi 21, kusuka emuga н ge н i wa ka Dzi н gidzi н gi hi 1-0 eka tifayi н ali ta Kha п u ya Meyara. Ku hlula ka Secha-Six a swi ri swa н koka swi н e н e ta н ihileswi xi п a н o xa Wadi 18 xi н ghe н eke eka tho н amete ta н ihi xi п a н o lexi н ga tivekiki, laha va н hu vo hlaya a va н ga xi la н gutela н ga leswaku xi н ga fi ka eka tifayi н ali hambi ku ri ku hlula xidlodlo lexi. i → и Va t и rh и le h и ku t и y и m и sela eka m п h и k и za н o va н ga s и ya hlula Dz и н g и dz и н g и Brazil ku het и s и sa ku hlula eka x и dlodlo loku a ku н ga la н guter и wa н ga, laha va н ga t и bukutela н tse н go wa R55,000. Kas и Dz и н g и dz и н g и Brazil, y и t и kumele R39,000 ta н и h и x ип a н o lex и hlur и weke eka t и fay и н al и . Eka mudzaber и wa Secha-Six M и do Mhlo н go, x и y и mo xa x ип a н o ku va x и н ga t и vek и a sw и н ga va vek и eka н tsh и kelelo, sw и н ’wa н a swa lesw и e н dleke leswaku va humelela. “Eka 16
17 17 н tla н gu wa bolo ya m и le н ge, sw и kahle ku va m и r и x ип a н o lex и н ga t и vek и k и h и kuva kuhava н tsh и kelelo ta н и h и lesw и ku н ga r и k и н a mu н hu loy и a m и la н guteleke leswaku m и hlula,” wa hlamusela. sw → ш Kuya h и Mhlo н go, loko шип a н o ши va teker и le eha н s и emasu н gulwe н и ya tho н amete, vatla н g и a va t и tshembha eka vu ши kot и bya vo н a. “Eha н dle ka le ши va н hu a va ши ehleketa h и h и н a emasu н gulwe н и , a h и ши t и va le ш aku h и н a vatla н g и va н t и kelo wa le he н hla. Le ши h и ш o н a ши h и t и rheleke,” ku vula ye н a. T и fay и н al и let и a ku r и н dlela y и н ’wa н a yo t и r и h и sela eka Secha-Six, e н dzhaku ka loko x ип a н o x и hlur и w и le h и Dz и н g и dz и н g и Brazil eka t и sem и -fay и н al и ta 2024. Mhlo н go u vule le ш aku ши tsu н dzuxo ш a ku hlur и wa ши tlhele ши hlohletela vatla н g и loko va hla н ga н a н a x ип a н o lex и x и va hluleke eka t и fay и н al и ta lembe ler и . k → к “Le ши a к u н ga r и к u hlula н tse н a, h и н dlela y и н ’wa н a, a к u r и к u t и r и h и sela e к a к u hlur и wa h и Dz и н g и dz и н g и Brazil e к a t и sem и -fay и н al и ta 2024, le ши e н dle к e le ш a к u vafa н a va h и н a va ta va hlohletele ки le, va vula le ш a к u ‘vafa н a lava h и vo н a lava va h и hlule к e h и 2024, h ик o к walaho h и fa н ele к u lwa h и t и rh и sa h и н к wa ш o le ши h и н ga н a ш o н a’” к u vula ye н a. y → й К u hlula se ши c и н c и le Secha-Six к usu к a e к a x ип a н o lex и н ga t и ve кики к u й a e к a x ип a н o xa н t ик elo e к a tho н amete le йи la н dzela к a. Mhlo н go u vule le ш a к u se u la н gut и le emahlwe н и , laha a tsh ик elele к e le ш a к u x ип a н o xa к we x и ta tlhelela e к a tho н amete й a lembe ler и ta к a x и t ийи m и ser и le к u s и rhelela x и dlodlo. “H и ta vu й a lembe ler и ta к a к u s и rhelela x и dlodlo lex и , н a ш o н a к u e н dlela le ш a к u ши lo ши h и olovela, h и fa н ele к u t ийи s и sa le ш a к u vatla н g и va к uma m ик avelo й a mal и ш e ши le ш a к u va ta hlohletele к a к u tla н ga h и mat и mba 17
18 18 https://www.nthavela.co.za/2023/05/12/matimba-ya-vutshila-bya-swifaniso/ Mat и mba й a Vu ц h и la b й a Ши fa н и so lo к o va tlhelela к u й a s и rhelela x и dlodlo lex и lembe ler и ta к a,” wa e н getela. К as и x ип a н o lex и su н gule к e tho н amete x и н ga r и н a н t ик elo, re н dzo ra Secha-Six к u hlula e к a x и dlodlo lex и ши к omb и sa н к ate к o wo te к er и wa eha н s и , d й o н dzo le йи шип a н o ш o hla й a e к a К ha п u й a me й ara ши н ga ta d й o н dza e к a xo н a. ts → ц Vu ц h и la b й a ши fa н и so и x ип hemu xa vutom и b й a s ик u н a s ик u ta н и h и le ши b йи h и п fu н a к a к u tw и s и sa mat и mu н a н dhavu к o wa h и н a, x ик a н ’we н a wa va н hu va н ’wa н a, h и н dlela le йи к u н ga r ики н a x и vumbe к o x и н ’wa н a lex и н ga шик ota к a. К u e н getela к walaho, vu ц h и la b йи h и t и sela н ц a к o н a m и a н a к a н й o. Xa н a wa matwa mat и mba й a vu ц h и la?, lo к o u н ga matw и u н ga к al и u chava h ик uva W и sa н и Ma н йи s и lo йи a t и ve к a к u ши н e н e h и v и to ra W и sa н и -Art, mu ц h и la wa vu ц h и la b й a ши fa н и so wa laha к a й a к u su к a e к a muga н ge н и wa к a Jimmy- Jones eha н dle к a doroba ra Malamulele e к a mas ип ala wa Collins Chaba н e и u н ’wa н a wa va ц h и la va ши fa н и so va laha к a й a, la н ga к u п fu н a к a к u п aluxa r и rha н dzu ra vu ц h и la. u → у M у ц h и la wa н to к oto lo йи a t и ve к a к у ta н и h и W и sa н и - Art, у п al у x и le к у н avela lo к у н ’w и s у s у metele к e к у ц h у v у la tale н ta й a й e н a e к a malembe й a le ha н s и н a н dlela й o t ик a le йи a йи fambe к e к у e н dla le ш a к у к у н avela к a й e н a к у 18
19 19 h у melela, у te “ Н dz и s ун g у le le ши н dz и r и н ц o н go ши н e н e, A н dz и ши rha н dza н go п f у к у d и rowa. Н dz и н ga v у la le ш a к у н dz и ц h у v у le r и rha н dz у ra v у ц h и la к у mbe tale н ta й a m и н a lo к o н dz и r и к arh и н dz и tla н ga к у fa н a н и va н a va н ’wa н a.” d → д “ Н д za п f у mela le ш a к у lo к o н ’wa н a a s ун g у la к у ди rowa н otlhela a ши rha н д za, a н ga к ota к у hl у v у ки sa к у н avela к a й e н a, н a ш o н a h и й o н a н д lela йи r и й oxe, le йи н ga e н д la le ш a к у va s ун g у la к у ц a к ela к у e н д la v у ц h и la,” к у v у la W и sa н и -Art. Ta н и h и m ун h у к ун a va н h у lava va h и hlohlotela к a к у e н д la ch у m у wo к arh и h ик у й a h и r и rha н д z у ler и h и н ga н a ro н a. Ши ve ta н o н a le к a W и sa н и , к у ve н a m ун h у lo йи a н ga н ’w и hlohlotela le ш a к у a й a дй o н д zela к hoso й a v у ц h и la, ta н и h и le ши a н ga н a v у шик ot и b й a ш o н a. l → л “Mar и to й a й e н a й a e н длил e л e ш a к у н д z и t и ц ar и se л a н a Ц wa н e University of Technology [TUT] ex ик arh и к a 2013 – 2017, н a ш o н a н д z и к у m ил e дипл oma, e н д zha к у н д z и к у ma B-Tech й a m и н a. Л a н и h ик у famba к a к arh и , н д z и н ga t и ц ar и s ил a e к a н o н go н o к o wa PGCE, h и й o н a mha к a л e йи ш e ши , н д z и t и rha к a ta н и h и m у дй o н д z и s и ,” к у v у л a W и sa н и Art. “A н д z и te ки v у ц h ил a, ta н и h и н t и rho wa л e t л he л o,” у й e emah л we н и a v у л a л e ш a к у .” Н д z и te к a v у ц h ил a b й a ши fa н и so, ta н и h и н t и rho к у fa н a н a к у дй o н д z и sa. К ambe a н д z и h л oh л ote ли va н h у л e ш a к у va t и н ц he н ga h и н t и rho wa v у ц h ил a b й a ши fa н и so н ц e н a.” W и sa н и a й a emah л we н и . У v у r ил e л e ш a к у “ к у h у me л e л a ta н и h и m у ц h ил a wa ши fa н и so ший a h и н дл e л a л e йи we н a у ши h л am у se л a к a ha й o н a”. E к a va н h у va н ’wa н a, к у h у me л e л a к у н ga пи m и wa h и н h л a й o й a m и н к omb и so к у mbe к у xav и s и wa л o к у va н gava н a к o н a, к as и e к a va н ’wa н a ha к e л o к у mbe к у h у me л e л a к у н ga va e к a 19
20 20 e н дл e л o ro t у mb у л у xa к у mbe л o к o va н h у va н wa н и vat л a н ge л a н t и rho wa й e н a. “ К у h у me л e л a к a m и н a e к a b и н д z у л er и и [ к у ta va] л o к o va н h у va x ий a к у mbe к у va “expossed” e к a v у ц h ил a b й a m и н a,” к у e н geta W и sa н и -Art. t → т К у н ga к ha т har и se ки н дл e л a л e йи у h л am у se л a к a к у h у me л e л a ha й o н a, шил o ши н ’wa н a ш a н к o к a ши н ga к у п f ун a к a к у f ик e л e л a к ун ave л a к a we н a т a н и h и m у ц h ил a wa ши fa н и so. Л e ши ши к a ц a к у va н a п ho ти fo лий o й o тий a, к у e н дл a v у xa к a н a va ц h ил a va н ’wa н a н a ти -galleries, н a к у ц hama у r и н a н s у s у me т o н a к у h л oh л o т er и wa e к a н ти rho wa we н a. Л o к o ha v у л av у л a h и к у va н a н s у s у me т o н a к у h л oh л o т er и wa e к a н ти rho wa we н a, W и sa н и -Art у v у л e л e ш a к у ha к ун e н e к ун a m у ц h ил a л o йи a н ’w и h л oh л o т e л a к a. У п a л у x ил e л e ш a к у у h л oh л o т er и wa h и н ти rho wo h л amar и sa wa H л ун gwa н и П h ил emo н , m у ц h ил a wa ши fa н и so wa v у шик o ти л o йи a ve л e ки we к e em у ga н ge н и wa к a Т homo, eha н дл e к a д oroba ra G ий a н и . H л ун gwa н и у т e ки wa н go п f у т a н и h и ун ’wa н a wa va ц h ил a wa н т o к o т o wa ши fa н и so eAfr ик a- д zo н ga, н a ш o н a н ти rho wa й e н a w у й a emah л we н и w у h л oh л o т e л a н o к o к a r и н o к o e к a va ц h ил a va н ’wa н a va ши fa н и so к у к a ц a н a й e н a W и sa н и -Art. b → б П h ил emo н H ун gwa н и у т e ки wa т a н и h и ун ’wa н a wa va ц h ил a va н к arh и wa л owo л ava н ga н a v у ц h ил a бьё h л amar и sa л aha тик we н и ra Afr ик a Д zo н ga, у ти ve к a ши н e н e h и ши fa н и so ш a й e н a ш a x ийи mo xa л e he н h л a л e ши к om би sa к a ши fa н и so ш a v у т om и бья л e ma к a й a, x ик a н ’we н a л exo к om би sa ти н д haw у т a v у ц ham у бья x и f у mo н o к a бьи н gar и бья x и f у mo. Н ти rho wa й e н a w у д z и me ти m иц у 20
21 21 ши н e н e e к a vaa ки ham би к у r и e к a m и m пи ma н ьет o й a н д hav у к o. “ К у v у л a н тийи so, л o к o н д z и т у m б у л у xa v у ц h ил a н д z и eh л e к e т a h и v у h л a н g и бья m и н a, н к arh и w ун ’wa н a н д z и к am би s и sa шип h и qo л e ши ши ch у д e н и ш a m и н a ex ик o л we н и ши h л a н ga н a к a н a ш o н a н a ш o н a н д z и ши пи ma н и sa н a н т o к o т o wa m и н a wa v у h л a н g и ,” к у v у л a W и sa н и -Art. “ Н д z и тл he л a н д z и к у ma н h л oh л o т e л o e к a va н h у л ava va н д z и rhe н д ze л e к e, к у s у к a e к a шиб у ma б у me л o ш a m и н a н a к у a н a к a н ьи s и sa. H и v у ц h ил a бья m и н a, н д z и л we л a к у т у m б у л у xa б у л oho ex ик arh и к a ти н xa к a т o ham б a н a “different Generations”. К у e н ge т a W и sa н и . m → м Л o к o a й a e м ah л we н и у v у r ил e л e ш a к у “H и к у л av и s и sa шит or и ш a v у т o ми бья h и н a x ик a н we н a ми ga н ga й a h и н a, н д z и л ava к у т у мб у л у xa v у ц h ил a л e бьи н ga н a н h л a м у se л o н a ш o н a н h л a м у se л o й a к o н a йи va h и л aha к у н ga her ики ,’ У й e e м ah л we н и a к у “ H и к у ти rh и sa v у ц h ил a бья we н a бья ши fa н и so, мик arh и йи н ’wa н a у fa н e л e у v у ти sa ши v у ти so л e ш a к у у т a к o т a к у л у л a ми sa тим ha к a т o к arh и .” Л o к o ши т a e к a н к o к a wa v у ц h ил a бья ши fa н и so e к a vaa ки , W и sa н и -Art у т e “ Н к o к a wa v у ц h ил a л e бьи h и л e ш a к у , бьи н ga ти rha т a н и h и x иц ун д z у xo xa м a тимб a xa к у к o т a к у к o мби sa л e ши н ga h у м e л e л a e к a н к arh и л ow у h ун д ze к e” 21
22 22 f → ф V у ц h ил a бья шиф a н и so и x ип he м у xa н к o к a e к a vaa ки , л ex и тл a н ga к a x ип he м у xa н к o к a e к a н дл e л a л e йи h и v у л av у r и sa н a к a ha й o н a, h и eh л e к e т a к a ha й o н a, н a к у тип ho ф у л a ha й o н a. Бьи тл he л a бьи h и н ьик a н дл e л a й o к o мби sa ми н тл have к o н a м avo н e л o й a h и н a h и н дл e л a л e йи н ga r ики й a м ar ит o н a ш o н a, v у ц h ил a бьи н ga ти rh и s и wa к у т у мб у л у xa м avo н e л o й a м a тимб a н a к у ц ha м a н к arh и wo л eha. “ Н ти rho wa ми н a wa v у ц h ил a л ow у ф a мб e л a н a к a н a н т ун g у wa Covid-19 и м a тим у й a л e ш a к у e ми save н и h и ц ha м a h и h л ase ли wa h и x иц o н gwa ц o н gwa н и xa Covid-19, н a ш o н a н д z и ц he мб a л e ш a к у v у ц h ил a бья ми н a бьи т a e н дл a л e ш a к у ти н xa к a т a н к arh и л ow у т a к a бьи ц ун д z у к a н т ун g у л ow у ,” к у e н ge т a W и sa н и . V у ц h ил a бья шиф a н и so бьи н ga пф ун a к у h л a н ga н и sa va н h у vo ha мб a н a-ha мб a н a л ava va н ga н a шип h и qo ш oha мб a н a к у ф a н a н a vo т a н и h и л ava ф e к e ти н дл eve к a мб e va к o т a к у vo н a. e… → э “ Va н h у va н ga н д z и л a н д ze л e л a эк a ший e н ge ш a м a б у л у к у ф a мби sa н a н a н ти rho wa ми н a wa ш e ши н ья н a @wisani_manyisi эк a Instagram, н a W и sa н и М a н ьи s и Benjie эк a Facebook, va н h у va н ga тл he л a va л a н д ze л e л a п hej и й a ми н a эк a Facebook эк a W и sa н и @Art.” У g им e тил e. 22
23 23 https://www.nthavela.co.za/2023/09/27/xikolo-xa-le-giyani-xi-hlawuriwile-tanihi-finalist-eka-mphikizano-wa- rixaka-wa-eduplant-2023/ Щик o л o щ a л e G ий a н и щи h л aw у r и w ил e т a н и h и Finalist эк a Мп h ики za н o wa R ищ a к a wa Э duPlant 2023! x → щ Эк a н к o мби so л ow у ц a ки sa к a wa к у ти н ьик e т e л a эк a н s и rhe л e л o wa ш a к у дья н a дьё н д zo, шик o л o ш a н тл ha ну л e ши h у м a к a эЩиф ун д zhe н ик у л у щ a Лимп o п o ши фик e л er ил e тиф a йи н a ли эк a Мп h ики za н o wa н д h у м a wa 2023 wa Э duPlant School Gardening. Щи н ’wa н a щ a Щик o л o л e щи н ga к o т a к у фик e л e л a тиф a йи н a ли и щик o л o щ a л e ha н s и щ a Мб h у re н и [ Мб у rhe н и Primary School] к у s у к a э G ий a н и к a щиф ун д zha ц o н go щ a М o п a н и . Щик o л o щ a Мб h у rhe н и щи т a п h ики za н a н a шик o л o ши н ’wa н a ш a 32 этик we н и h и н к waro к у к у м a щийим o щ o s ун g у л a эк a мп h ики za н o, к у к a ц a н a ти н д haw у ти н harh у л e ти н ave ти s и wa к a т a r ищ a к a н a м asagwa ди й a н h ун g у й a шик o л o ш a щиф ун д za к у л у , щик a н ’we н a щидл o дл o л e щи н ave ти s и wa к a щ a ‘Fan Favorite’. 23
24 24 r → р Щик o л o щ a Мб h ур e н и и щи н ’wa н a щ a шик o л o   ш a 300 к у s у к a этик we н и h и н к wa р o л e ши н ghe н e л e л e к e н o н go н o к o wa Э duPlant эк у s ун g у л e н и к a л e мб e р a 2022. К у s у к e л a л o к o va ти ц a р и s ил e, va э н длил e ти -training л e ти л ave к a к у эк a тит he ки н ики т a permaculture, л aha va va h л o ми se к e h и v у шик o ти бья к у бьял a ми р oho, ми ha н д z у , н a шимил a н и . h → х Ми н ц х ove л o л e йи йи тл a н ga щи ave щ a н к o к a эк a ми н o н go н o к o й a шик o л o й o п х a м e л a va дьё н д z и ‘schools’ learner feeding programs’, к у тийи s и sa л e ш a к у ши c ху д e н и ши фик e л e л a ш a к у дья л e ши н ga н a р и х a н ьё . Ш a к у дья л e ши sa л a к a л o к o к у н ц х ove р и wa ши ave р и wa х и к у х a н a н a эк a ми ga н ga л e йи va ху м a к a к a й o н a. Bharathi Tugh, the Manager of Э duPlant at Food & Trees for Africa, у к a н д z ийи s ил e н к o к a wa к у бьял a эк a м aja р a т a й a шик o л o, л a х a a н ga к o мби sa л e ш a к у “outdoor classrooms’, х и л a х a ши c ху д e н и ши к у м a к a v у ти v и бья н к o к a ши н e н e эк a v ур ими , sa й e н se й a н т у мб у л у к o, щик a н we н a ш a к у дья .” Tugh у к o мби s ил e н ц a к o wa й e н a эк a н ти рх и sa н o wa vo н a н a Tiger Brands, л ow у т e к e к e м a л e мб e й a н тл х a ну , к ур и н дл e л a й o se к e т e л a к ун g у л e р и р a мп х ики za н o. Щ a н к o к a, v у ц х ил a н a v у ти v и л e бьи к у ми wa к a х и ши c ху д e н и н a va дьё н д z и s и х a к a н ьи н g и ши хун д za э х a н дл e к a ти н ья н gwa т a щик o л o. Х и к у х a н a н a va ave л a н a v у ц х ил a бья vo н a л e бьи н ц х wa л e бьи va бьи к у м e к e н a ми ga н ga й a vo н a, va х л o х л o т e л a va н ’wa н a к у s им e к a к у бьял a ш a к у дья эм aja р a ти н и й a vo н a к у р и н дл e л a й a к у фик e л e л a шил ave к o ш a vo н a ш a ш a к у дья н a к у э н дл a м a ли . Л у л у К ху м a л o, М у л aw ур и wa Тим х a к a т a М a би н д z у эк a Tiger Brands, у б у м a б у м e р ил e к у ти н ьик e т e л a л o к у к o мби s и we к e 24
25 25 х и шик o л o л e ши н ga к o т a к у фик e л e л a эк a тиф a йи н a ли т a мп х ики za н o, эк a м a к ун g у й a й o н a й o н дл a н дл a м у щ a н s и рх e л e л o wa ш a к у дья эк a va дьё н д z и н a ми ga н ga й a vo н a х и н дл e л a л e йи ши н ga т a э н дл a л e ш a к у ши ц х a м a н к a рх и wo л e х a. v → в w → в К ху м a л o у к o мби s ил e м a тимб a й o х л a ву л e к a й a к ун g у р a Э duPlant, л e р и н ьик a к a м a тимб a эк a в a н ц хв a к у т e к a ву ти х л a м у л e р и бья шил a в e к o ш a в o н a ш a ш a к у дья н a к у в a в ase к e т e р и . В a х л ур и к a Мп х ики za н o л o ву в a т a х л a вур и в a х и к у й a х и л e ши s им e ки в e к e эк a к у ти рх и s и в a к a мил a ву й a permaculture н a л e ши a н ц в и s и в e к e х и к у ти рх и sa ву ти в и л e бьи в a бьи к у м e к e эк a ти в e к х ищ o п o. Тиди za йи н и т a в o н a бья м as им у , ву шик o ти бья ву ф a мби s и бья п хур oje к e, н a к у н a м a рх e л a тип у л a н и т a нх л уву ки so н a ш o н a ши т a к a мб e р и в a х и ву к х e т a. Шик o л o ш a н тл х a ну л e ши ху м a к a эЩиф хун д ze н ик у л у щ a Лимп o п o ши к a ц a шик o л o ш o т a н и х и , Grace and Hope Special School эП o л o к в a н e, Л e ди н g в e Primary School эЛ e ди н g в e, Мб хур e н и Primary School э G ий a н и , М oo к go п o н g Primary School э Naboomspruit, н a Н a м a ц a б o Primary School э Se к gosese, g → г Щити в и so л e щи л a нгу т e р и в e к e х и м a х л o- нг a ти щ a в a х л ур и в a мп х ики za н o щи т a ти в и s и в a х и Р a ву мби рх и , К х o т a ву щик a 31, 2023. Р и e н д zo р o х л a м a р и sa р a шик o л o л e ши р o т у мб у л у щ a ву м ун д z у к у бьё в a нг a м a, л e бьи х a н ьек e к a х л e эк a ши c ху д e н и н a ми г a нг a й a ш o н a р и йим a т a н и х и ву мб х o н и бья ву шик o ти бьё c и н ca л o к o шит a эк a дьё н д zo, х a мби к у р и к у ти нгх e н e л e р и sa эк a ми г и нг и р ик o й a в aa ки 25
26 26 https://www.nthavela.co.za/2026/10/09/phnf-yi-lwisana-na-ku-hlotiwa-ka-swiharhi/ PHNF ЙИ Л В И SA Н A Н A К У Х Л O ТИ В A К A ШИ Х A РХ И Х и М a п у л a Glashy М a к o т o П х a л a б o рв a Natural Heritage Foundation (PHNF) йи ти в и sa л e ш a к у н тл a в a в a вур и н д z и л o ву л в и sa н a к a н a к у х л o ти в a к a ши х a рх и ву т e кил e м as ик у м a нх a рху ву р и к a рх и ву s у sa митл х a м у л e йик у л у й a тит a мб ху л e ти нг a п х asa к a ши х a рх и э н т a нг e н и в a л e П х a л a б o рв a. Н тл a в a л o ву ву тл х e л e ву ву л a л e ш a к у к у рх ийи в a к a ши х a рх и к у й a к у тл a к у к a т a н и х ил e ши нх o в a йи o м a к a э н д z х a к у к a ти н ’ хв e ти т a типф у л a т a м a тимб a. Н тл a в a в o р и н д za ши х a рх и ву s унгур ил e н ти рх o в a в o н a х и Р a вун тл х a ну , 18 Н д z х a ти к у й a эк a So н т o, 20 Н д z х a ти 2026 э н т a нг e н и в o тл ху м a л a х a ти н ья рх и ти ф a мб a к a к o н a. PHNF йи ву л e л e ш a к у митл х a м у л e йи й o п х asa йи в e ки в ил e ш e ши н ья н a йи тл х e л a йи т у мб e ти в a э н д ze н и к a ши х л a х л a ш o тл ху м a, йи тл х e л a йи a н дл a р и в a х и митил a й o х a мб a н a- х a мб a н a. 26
27 27 z → з Тит a мб ху л e ти a ти a н дл a р и в ил e х и митил a э н дз e н и к a нх o в a л e йи тл ху м e к e х ик o к в a л a х o к a типф у л a т a м a тимб a л e ти нг a в a к o н a, a ши тик a к у в a щип a н o л e щи щи в o н a ти н дл e л a к у мб e к у л a н дз e л e л a в a нху л a в a в a ти в e к e к e. PHNF йи ву л a л e ш a к у к у п х as и в a к a ши х a рх и л o к у нг a р ики э н a в и н и a к a х a мий e р ил e н ья н a эк a ти н д х a ву т o т a л a т a щиф ун дз a щ a П х a л a б o рв a к у р и нг a н a ти н ’ хв e ти т o х л a й a, н a ш o н a к у вур и в a л e ш a к у ши нг a э н дл e к a ши ф a мб e л a н a н a н д х a мби л e йи нг a в a к o н a. Ти н д х a мб х и л e ти ти э н дл e л e ш a к у шимил a н a ши к у л a нг o пф у н a ш o н a ти э нг e т e л e м a ти н и ш a к у дья эмит a нг e н и й a ши х a рх и , х ик o к в a л a х o a ши тик a эк a в a х л o ти к у вху мб х a л a х a ши х a рх и ши нг a т a х л e нг e л e т a н a к o н a л e ш a к у в a ши п х asa, к у ф a мб a- ф a мб a эщик a рх и к a н т a нг a н a ш o н a a ши тик a ши н e н e х и н к a рх и в a л o в o. ya → я Ш e ши , т a н и х ил e ши н т a нг a ву s унгу л a к a к у o м a, PHNF йи ц ун дз у щ a л e ш a к у ми г и нг и р ик o я к у п х asa ши х a рх и я a н дз a ши н e н e эк a щиф ун дз х a х и н к в a щ o к a мб e тит a мб ху л e ти т a 76 ти s у s и в ил e ти нг a s и в a в и sa к у мб e к у дл a я ши х a рх и ш o т a л a ш a нх o в a. Ши рх o ш a в aa ки в a л a х a к a я ши a м у к e р ил e м a ц х a л a ц х a л a л a м a як a эм a х л в e н и я PHNF й o s и рх e л e л a ши х a рх и , к у л в и sa н a н a к у х л o ти в a к a ши х a рх и э н т a нг e н и в a л e П х a л a б o рв a х ик ув a тит a мб ху л e ти ти к х o м a н o дл a я ши х a рх и э х a н дл e к o х л a ву л a, к у к a ц a н a ти н щ a к a л e ти s и рх e л e р и в e к e. К у р и н дзи в a к a н к a рх и н a н к a рх и к у пф ун e т a к у хунгу т a к х o мб o л e р и н a к у s и рх e л e л a н т a л o в a н т у мб у л у к o в a л e Kruger. PHNF йи н a рх e к х o д o й o л e х a я н ти рх o в o s у sa ми н тл х a м у л e йи п х asa к a ши х a рх и этл х e л o к a н дзил a к a н o в a Kruger, 27
28 28 https://www.nthavela.co.za/2026/10/09/mulavisisi-a-hlula-eka-mphikizano-wa-famelab/ М У Л A В И S И S И A Х Л У Л A ЭК A МП Х ИКИЗ A Н O В A FAMELAB л e ши к o мби sa к a х ил a х a м a ц х a л a ц х a л a л a м a нг a х e р ики л a м a s им e ки в e к e эк a в aa ки я нг a э н дл a к a к у х a мб a н a х a к o н a. Х и М a п у л a Glashy М a к o т o Д o к o д e л a Н т х a би se нг М o к oe нг , м у л a в и s и s и в o ху м a э Mintek, у х л ур ил e эк a мп х икиз a н o в a FameLab я л a х a A ф р ик a- Дз o нг a я л e мб e р a 2026. Ш e ши у т a я йим e л a тик o р a A ф р ик a- Дз o нг a эк a FameLab я м a тик o я ми sa в a э Katowice, Poland. Д o к Н т х a би se нг у х л у л e мп х икиз a н o л o ву х и к у ху м esa н дз a в и s и so л o ву ти рх и sa к a ву тл х a р и бья к х o мпьют a (AI) н a к у к a н дзийи sa х и 3D к у т у мб у л у щ a шити рх и s и в a л e ши н ц хв a л e ши нг a пф ун a к a к у л в и sa н a н a м a в a бьи я мбил у . j → дж Н ти рх o в a й e н a ву к o мби sa х ил a х a т х e ки н o л o джи н a н дз a в и s и so в a ш a ву ц хунгур и ши нг a ти рх и sa н a к a х a к o н a к у a н ц в и sa р и х a н ьё р a в a нху . s → с FameLab х и йи н ’ в a н a я мип х икиз a н o л e йик у л у я вух л a нг a н и с и бья с a й e нс e эми с a в e н и х и н к в a й o. В a л a в и с и с и л a в a ц o нг o a в a ф a н e л e к у х л a м ус e л a нх л o к o м х a к a я с a й e нс e х и тими н e т e ти нх a рху н ц e н a, э х a н дл e к o ти рх и с a шил a йиди ш a PowerPoint. В aa в a н ьи с и в a б у м a б у м e р ил e Д o к o д e л a М o к oe нг х ил a х a a хун дз у л у щ e к e с a й e нс e л e йи рх a рх a нг a н e к e йи в a щит o р и щ o o л o в a л e щи ун ’ в a н a н a ун ’ в a н a a нг a щи т в и с и с a к a. 28
29 29 Л a в a нг a т e к a щийим o щ a ву мби рх и н a щ a вунх a рху a к у р и Lauren Johnston к усу к a эЙ ун и вх e с ити я Nelson М a н д e л a, л o йи a н ьик e л e к e н дз a в и с и с o эк a к у н ьики в a к a мими рх и л e йи к o нг o ми с и в e к e эк a ву ц хунгур и бья мф у к у з a н a, н a Л o н д e к a Д у б e к усу к a эЙ ун и вх e с ити я A ф р ик a- Дз o нг a (UNISA), л o йи a a в e л a н a х и н ти рх o в a к у ти рх и с a т х e ки н o л o джи л e йи с им e ки в e к e эк a к у в o н a к a л a н a ти н a н o п a р ти c л e с к у дл a я шиц o нгв a ц o нгв a н a эм a ти н и . Ву л a в и с и с и бья Д у б e и бья н к o к a х ик ув a бьи нг a пф ун a ми г a нг a к у к у м a м a ти л a м a т e нг e к e м a тл х e л a м a б a с a, х ик ув a ти н дл e л a т a н т o л o в e л o т o дл a я шиц o нгв a ц o нгв a н a a т a х a ти рх и к a х л e. К у х л у л a к a М o к oe нг и нх л o х л o т e л o эк a в a н ц хв a эЛимп o п o н a л e тик в e н и р a A ф р ик a- Дз o нг a х и н к в a р o. Ши к o мби с a л e ш a к у в a л a в и с и с и в a л a х a к a я в a нг a ти рх и с a AI, 3D printing н a шити рх и с и в a ши н ’ в a н a ш a м a нгув a л a в a к у тл х a н тл х a шип х и qo л e шик у л у ш a р и х a н ьё . Р и e н дз o р a й e н a р o я э Poland р и нг a х a к ху т a з a в a дьё н дзи , нг o пф у - нг o пф у в a нхв a н ья н a н a ши c ху д e н и л e ши ху м a к a эти н д х a в и н и т a л e м a к a я , к у дьё н дз a тидьё н дз o т a с a й e нс e, т х e ки н o л o джи , вун дж х и н ия р a н a ти х л a й o. Л o к o a фикил e э Poland у т a тл х e л a a в a н a тими н e т e ти нх a рху a ху м e с a н дз a в и с и с o в a й e н a эк a в a йи нг и с e р и в a ми с a в a х и н к в a й o н a к у к o мби с a м a тимб a я ву т у мб у л у щи бья A ф р ик a- Дз o нг a. 29
30 30 30
31 31 31
32 32 32